موضوعات
صفحات
نویسندگان
لینکستان
آمار بازید
درباره ما
آماده ارائه انواع خدمات ترجمه دانشگاهی و مشاوره در زمینه ترجمه
ایجاد کننده وبلاگ :


در این بخش به بررسی‌ موقعیت اجتماعی کار ترجمه در جامعه کنونی ایران می‌‌پردازیم. ترجمه در ایران به عنوان منبع درآمد افراد بسیاری تلقی‌ میشود و بدین منظور سالانه هزاران دانشجو به دوره‌های تربیت مترجم در سطوح عالی‌ روی می آورند. ویلبرت مور اشتغال را مجموعه ای از فعالیت‌هایی که به منظور بقاء فردی یا گروهی درمقابل کسب درآمد مالی در یکی‌ از حوزه های کاری انجام می شود توصیف می‌کند. طبق این تعریف، مترجمی بطور قطع به عنوان یک اشتغال در ایران در نظر گرفته می‌‌شود. حال به این نکته خواهیم پرداخت که چگونه جامعه شناسان مفهوم اشتغال و حرفه را تبین کرده و از هم تمیز می‌‌دهند. در این خصوص، کار ساندرزحرفه را نوعی اشتغال میداند که بر اساس آموزش و مطالعات علمی‌ و تخصصی حاصل می گردد و هدف از آن ارائه خدمات تخصصی به دیگران در ازای هزینه مشخصی می‌‌باشد. همان طور که از این تعریف درک می شود، حرفه زیر مجموعه ای از اشتغال در نظر گرفته می‌‌شود. محققان مختلفی‌ برای فعالیتی بعنوان حرفه به ذکر ویژگی‌ های متعددی پرداخته اند و آن خصوصیات را لازمه ارتقاء یک اشتغال به موقعیت اجتماعی یک حرفه دانسته اند.


مریل گادبوت به منظور ارائه تعریف‌ جامعی از حرفه از دیدگاه جامعه شناسی‌، در یک مطالعه تطبیقی براساس نظرات و دیدگاه‌های مشترک پیشگامان این حوزه پژوهشی اجتماعی، وجود شش ویژگی‌ را برای یک اشتغال در اجتماع ضروری می‌ داند تا فعالیتی بتواند در سطح جامعه به عنوان یک حرفه تلقی‌ شود.

        بر اساس ویژگی‌‌های مطرح شده در مورد حرفه در ادبیات تحقیق جامعه شناسی،‌ و منطبق با شیوه فعالیت‌های کنونی‌ حرفه‌های برجسته همچون پزشکی‌ و حقوق، مریل گادبوت ویژگی‌ های زیر را بعنوان مبنائی برای بررسی‌ موقعیت اجتماعی یک اشتغال و ارزیابی آن به عنوان یک حرفه بر می‌‌شمرد:

الف. کار اجرا شده توسط اعضای حرفه، نیاز به آموزش مبسوط دانشگاهی دارد که این آموزش مبتنی‌ بر دامنه وسیعی از دانش و اطلاعات و نظریات علمی‌ می‌‌باشد. 

ب. عضویت و فعالیت متقاضیان برای ورود به جامعه حرفه ای و کسب در آمد توسط اعضای کنونی کنترل و مدیریت می‌‌شود.

پ. جامعه‌ حرفه ای معیار‌های پذیرش متقاضیان جدید را تعیین کرده و بر روند پذیرش اعضا جدید نظارت دارد.

ج. جامعه حرفه ای بر اساس موازین منشور اخلاقی آن حرفه فعالیت نموده و منشور اخلاقی مدون حرفه، سطح کیفی ارائه خدمات حرفه ای را تبیین می کند. بعلاوه، جامعه اعضا موظف به اعمال ضمانت اجرایی برای رعایت موازین منشور اخلاقی می باشد.

د. آموزش ضمن خدمت به منظور حفظ و ارتقاء مداوم قدرت ارائه خدمات مناسب برای جامعه حرفه ای بطور اجباری وجود دارد.

و. اعتبار و اهمیت حرفه بطور کلی مورد پذیرش جامعه می باشد و بر همین اساس مدارک صادر شده در تایید صلاحیت ها و توانایی اعضا از سوی جامعه حرفه معتبر شناخته می شود.

        بر اساس نظر بسیاری از جامعه شناسان از جمله الیوت فریدسون مهمترین ویژگی یک حرفه، لزوم فراگیری مجموعه ای منظم از اطلاعات و دانش مبتنی بر نظریات علمی که در طول چند سال تحصیل در دانشگاه بدست آید می باشد. وجود دوره های دانشگاهی و مقاطع مختلف تحصیلی مرتبط با حوزه کاری مورد بررسی، می تواند نشانه ای از ویژگی های مورد نظر توسط اشتغال مورد بررسی باشد. بدین ترتیبب به منظور بررسی حرفه مترجمی به عنوان حوزه ای آکادمیک می بایست به ارزیابی  حوزه مطالعات ترجمه به عنوان مبحثی علمی و دانشگاهی پرداخت. در بسیاری از کشورها به خصوص اتحادیه اروپا، ترجمه دوران کودکی خود را بعنوان رشته ای آکادمیک سپری نموده است و به عنوان حوزه ای مطالعاتی مستقلی در دانشگاه ها شناخته شده است. در چنین کشورهایی دوره های آموزش عالی با محوریت ترجمه در گرایش های مختلفی از سطح کارشناسی تا مقطع دکتری تخصصی در موسسات دانشگاهی آن ها ارائه می شود.

        در ایران نیز رشته تحصیلی مترجمی طی چند دهه گذشته در سطح کارشناسی در بسیاری از دانشگاههای دولتی و غیر دولتی ارائه شده است. همچنین در طی دهه اخیر، این رشته در مقطع کارشناسی ارشد نیز ارائه شده است که باعث تثبیت بیشتر ترجمه در جوامع علمی ایران و در میان رشته های تحصیلی مشابه مانند زبان شناسی، آموزش زبان  های خارجی و ادبیات به عنوان رشته و حوزه پژوهشی مستقلی گردیده است.

        البته حفظ عنوان "مترجمی" و عدم استفاده ازعنوان "مطالعات ترجمه" حتی در مقطع کارشناسی ارشد که بطور معمول پژوهش محور می باشد تا حدی نشان از دید مسئولین آموزشی و سیاست گذاران دانشگاهی ایران به این رشته دانشگاهی می باشد. عدم موافقت با نام "مطالعات ترجمه "حتی در مقطع دکتری این رشته از سوی وزارت علوم نیز که  در سال تحصیلی جدید  برای نخستین بار ارائه شد است نیز نکته ای قابل تامل و توجهی میباشد.

         ظرفیت پذیرش چند صد دانشجو در دانشگاه های دولتی و آزاد اسلامی و موسسات آموزش عالی غیردولتی  در مقطع کارشناسی ارشد در سال تا حدی بیانگر توجه و استقبال جامعه به ترجمه بعنوان رشته ای آکادمیک و دانشگاهی می باشد. همچنین، انتشار فصلنامه مترجم با پنجاه و یک شماره منتشر شده و فصلنامه مطالعات ترجمه با سی سه شماره منتشر شده، بعلاوه انتشار چندین مجله دانشجویی با موضوع ترجمه گواه دیگری می باشد بر توسعه و رشد ترجمه در جامعه ایران بعنوان حوزه ای علمی و پژوهشی و مبتنی بر تحقیقات دانشگاهی و نظریات علمی.

        لیکن، با ملاحظه دیگر معیار های مطرح شده در بالا حتی بطور سطحی، چنین بنظر می رسد که اشتغال ترجمه در ایران به استثنا توسعه و رشد در بعد آموزش آکادمیک، در دیگر شاخصه ها و ابعاد ضروری توسعه و بالندگی کافی و شایسته خود را هنوز  بدست نیاورده است. علی رغم اینکه این نتیجه گیری به مطالعات و پژوهش های بیشتر و دقیقتری نیاز دارد، بنظر می رسد که ترجمه هنوز جایگاه یک حرفه تخصصی در جامعه ایران را بدست نیاورده است.

http://translationstudies.persianblog.ir


دسته بندی : ترجمه